Ruwe celstof
Definitie
Een plantencel bestaat uit celinhoud en een celwand.
- De celinhoud bevat stoffen zoals zetmeel, suikers en eiwitten, die belangrijk zijn voor de melkproductie.
- De celwand bestaat uit structurele koolhydraten; deze geven structuur en stevigheid aan de plant.
De belangrijkste bestanddelen van de celwand zijn cellulose, hemicellulose, pectine en lignine.
Bepaling en samenstelling
Het gehalte aan ruwe celstof geeft een indicatie van de hoeveelheid celwanden in het voedermateriaal. De fractie wordt bepaald met de Weende-analyse en is het niet in zuur en niet in base oplosbare residu van een voedermiddel, vrij van vet, stikstof en ruwe as.
Echter:
- De ruwecelstoffractie bevat voornamelijk cellulose en slechts een (wisselend) deel van hemicellulose en lignine.
- Daarnaast is het gehalte aan ruwe celstof de moeilijkst te bepalen component binnen de Weende-analyse.
Om deze redenen is de ruwecelstoffractie als indicatie voor het aantal celwanden inmiddels vervangen door ADF, ADL en NDF (bepaald volgens de Van Soest-methode).
Rol van ruwe celstof in de voederwaardering
Ruwe celstof wordt echter nog steeds gebruikt als parameter in een aantal belangrijke voederwaardeformules, zoals:
Structuurwaarde
- Hoe hoger het gehalte aan ruwe celstof, hoe hoger de structuurwaarde van een voedermiddel.
- Een voldoende hoge structuurwaarde is essentieel voor een goede pensfunctie en voorkomt pensverzuring.
Verzadigingswaarde
- De verzadigingswaarde neemt toe naarmate het gehalte aan ruwe celstof in een voedermiddel of rantsoen stijgt.
Berekening van Voedereenheid Melk
- Aangezien de ruwecelstoffractie ook een bepaalde bijdrage levert aan de hoeveelheid energie, wordt deze fractie meegenomen in de berekening van Voedereenheid Melk.
Gehalte aan ruwe celstof in gangbare ruwvoeders
Ruwvoer bevat het hoogste gehalte aan ruwe celstof van alle voeders:
- Graskuil heeft ongeveer 21-28%
- Maïskuil 18-23%
- Hooi 30-35%
- Stro tot meer dan 40%
Hoe langer een gewas op het land staat, hoe hoger het gehalte aan ruwe celstof en dus hoe hoger de structuur- en verzadigingswaarde zullen zijn. Intensieve bemesting leidt daarentegen meestal tot een lager ruwe celstofgehalte.
