Bietencystenaaltjes
Heterodera schachtii & Heterodera betae
Definitie
Bietencystenaaltjes zijn plantparasitaire aaltjes die schade veroorzaken aan onder meer suikerbieten, koolzaad, spinazie, erwten en bonen. In Nederland komen twee soorten voor:
- Heterodera schachtii — wit bietencystenaaltje
- Heterodera betae — geel bietencystenaaltje
Het witte bietencystenaaltje komt landelijk voor, terwijl het gele bietencystenaaltje met name voorkomt op zandgronden.
De aaltjes veroorzaken onder andere bietenmoeheid, wat leidt tot groeiachterstand, pleksgewijze schade en sterk vertakte wortelstelsels (baardgroei).
Belangrijk voor de teelt
Schadebeeld
Aangetaste planten blijven zichtbaar achter in groei. Kenmerkend zijn:
- pleksgewijze achterstand van jonge planten;
- verminderde wortelontwikkeling en zware zijwortelvorming;
- aanwezigheid van witte of gele cysten die later bruin verkleuren;
- groeivertraging bij ter plaatse gezaaide gewassen.
Zowel opbrengst als kwaliteit kan verminderen, en aantasting kan leiden tot extra risico’s zoals vertakking en gevoeligheid voor andere stressfactoren.
Waardgewassen
Bietencystenaaltjes vermeerderen zich op waardplanten zoals:
- rode biet
- spinazie
- broccoli
- koolsoorten
Deze gewassen moeten bij besmetting met zorg in de rotatie worden gepland.
Bemonstering
Beste bemonsteringsperiode
Bemonstering op bietencystenaaltjes kan worden uitgevoerd vanaf de oogst van het hoofdgewas tot aan het bietenzaaien, zolang het hoofdgewas geen waardgewas is.
Belangrijke aandachtspunten
- Niet bemonsteren binnen zes maanden na teelt van waardgewassen of kruisbloemige groenbemesters → dit geeft een onderschatting van de populatie.
- Niet bemonsteren binnen drie maanden na natte grondontsmetting.
Een aaltjesonderzoek geeft inzicht in:
- het totaal aantal cysten,
- het aantal levenskrachtige cysten,
- het aantal eieren en larven,
- en de bijbehorende besmettingsklasse.
Rassenkeuze en beheersing
Partieel resistente rassen
Partieel resistente bietenrassen zijn beschikbaar voor zowel witte als gele bietencystenaaltjes.
Deze rassen:
- verminderen de vermeerdering van het aaltje;
- bieden bescherming vanaf lichte besmetting;
- zijn met name rendabel bij het witte bietencystenaaltje, al vanaf lage dichtheid;
- zijn bij gele bietencystenaaltjes rendabel vanaf ca. 75 eieren en larven per 100 ml grond.
Bij zware besmettingen adviseren experts om bieten, indien mogelijk, op een ander perceel te telen, omdat zelfs resistente rassen bij hoge druk nog schade kunnen oplopen.
Beheersmaatregelen
Enkele effectieve strategieën om populaties te beperken:
- inzet van resistente bietenrassen;
- teelt van resistente groenbemesters;
- ruime rotatie zonder waardgewassen;
gericht bemonsteren om de populatieontwikkeling te volgen; - voorkomen van versleep via grondbewerkingen.
Meer informatie
Eurofins Agro biedt betrouwbaar aaltjesonderzoek waarmee u inzicht krijgt in:
- aanwezige aaltjessoorten,
- dichtheden en besmettingsklassen,
- verwachte schade en beheersopties.
Meer achtergrondinformatie en rassenkeuze: IRS — Alles over bieten (onafhankelijke externe bron).
