Wie in de sierteelt werkt, weet hoe belangrijk gezonde planten zijn. Toch zijn problemen soms lastig te duiden. Wat begint met een verkleurd blad of achterblijvende groei, kan uiteenlopende oorzaken hebben. Voor dat soort vraagstukken is er bij Eurofins Agro een bijzonder beroep: de PlantDoctor. Laura Kuijpers vervult die rol met veel enthousiasme.
Kuijpers studeerde Bos- en Natuurbeheer met focus op ecologie aan Wageningen University & Research. Tijdens haar studietijd woonde ze in Wageningen. Bijna tien jaar geleden begon ze bij Eurofins Agro, letterlijk aan de basis van het onderzoek: in de weegfabriek, waar monsters worden ingewogen. Ze werkte ook bij het ontvangstloket en leerde zo het bedrijf van binnenuit kennen. Toen er een plek vrijkwam als PlantDoctor, wist ze het meteen: dit was wat ze wilde. Ze solliciteerde – en inmiddels is bijna 5 jaar verder.
Het beroep PlantDoctor komt niet veel voor. Bij Eurofins zijn er drie, maar daarbuiten is het vrij zeldzaam. Wat het werk inhoudt? “We beoordelen hoe een plant functioneert, tot op celniveau,” legt Kuijpers uit. Alles kan voorbijkomen: substraat, water, bomen, groente, fruit, kerstbomen en natuurlijk sierteeltgewassen. Het werk start vrijwel altijd met een diagnostisch onderzoek. Telers sturen planten in waarvan ze vermoeden dat er iets mis is. Die plant wordt vervolgens behandeld als een patiënt."
De symptomen in de plant en de waarnemingen van de teler worden gecombineerd tot een eerste beeld. Daarna volgt het echte speurwerk, legt Kuijpers uit. "Om tot een definitieve diagnose te komen, wordt de plant stukje bij beetje ontleed: van blad tot wortel, en vaak tot diep op celniveau met microscopie. Net als een arts bij een mens sluiten we stap voor stap mogelijke oorzaken uit, totdat de kern van het probleem zichtbaar wordt. De bevindingen worden vastgelegd in een rapport, naar wens aangevuld met teeltadvies. Dat advies richt zich op praktische maatregelen die telers kunnen nemen om het probleem te voorkomen of te beheersen."
Wat Kuijpers zo aanspreekt in haar werk, is de dynamiek. “Je weet niet wat je nog niet ontdekt hebt” zegt ze. "Voor een teler is het natuurlijk geen wensscenario om met een onbekende ziekte te maken te krijgen, bijvoorbeeld een (nieuwe) schimmel. Maar als het gebeurt, begint er een intensieve zoektocht, wat veelal begint met microscopie om schimmels op te sporen. Wat je dan te zien krijgt is grafisch spectaculair. De natuur als kunstvorm. " Met behulp van DNA-technieken kan Eurofins vervolgens inzicht krijgen in de exacte aard van een schimmel en deze determineren. "Zo zijn we bezig met het ontleden van een probleem en het vinden van een oplossing voor de klant. Dat maakt het hele proces spannend én waardevol", aldus Kuijpers.
Vanuit haar vakgebied ziet Kuijpers duidelijke aandachtspunten voor de sierteelt. "Vooral bij jonge planten is hygiëne cruciaal. Het gebruik van schoon water is dus essentieel in de eerste fase van het wortelproces. We zien regelmatig planten uit kassen waar recirculatiewater wordt gebruikt zonder ontsmetting. En dat brengt grote risico’s met zich mee. De kans op ziekten en uitval is dan een stuk groter."
Kuijpers ziet belangrijke aandachtspunten voor sierteelttelers. "Vooral bij jonge planten is hygiëne cruciaal. Schoon water is essentieel, vooral ook in de eerste fase van het wortelproces. We komen nog regelmatig planten tegen uit kassen waar recirculatiewater wordt gebruikt zonder ontsmetting. Dat brengt grote risico’s met zich mee voor ziekten en uitval."
Daarnaast ziet ze veel virusproblemen in de sierteelt, vaak overgebracht door trips. Virussen zoals tomatenbronsvlekkenvirus (TSWV) en impatiens-vlekkenvirus (INSV) komen nog steeds veel voor en zijn lastig te beheersen. "Alertheid is daarbij cruciaal. Telers doen er goed aan hun gewassen scherp te monitoren: neem vangplaten serieus, let op een toename van trips en speur naar (ronde) vlekken en afwijkingen op het blad van planten. Twijfel je over problemen in de teelt? Wacht niet met handelen. Pak gerust zelf eens een plant en snijd die open. Verkleuringen in de stengel of wortel zijn vaak een duidelijk signaal", besluit Kuijpers.
Wil je meer weten over de dienstverlening van de PlantDoctors? Kijk dan op de website of neem contact op via horti@ftbnl.eurofins.com.