Organische stof heeft verschillende belangrijke functies in de bodem. Het is een van de belangrijkste indicatoren van bodemgezondheid. Organische stof draagt bij aan de levering van nutriënten, vocht- en luchtbeheer en bodemstructuur.
Omdat er geen licht in de bodem doordringt, kunnen bodemorganismen zonlicht niet gebruiken als energiebron voor fotosynthese en zijn ze daarom afhankelijk van organische stof voor hun energie- en voed…
Organische stof draagt bij aan de levering van nutriënten, vocht- en luchtbeheer en bodemstructuur.
CO₂ wordt als koolstof vastgelegd in het organische bodemmateriaal.
Micro-organismen zijn ook een belangrijke bron van organisch bodemmateriaal.
Planten nemen CO₂ uit de lucht op via fotosynthese in organische stof; daarom vormen bladeren, hout en wortels een eindeloos opslagvat voor CO₂.
Bodemleven (schimmels, bacteriën, kleine insecten enz.) breekt ook organisch materiaal af. Daardoor komt CO₂ weer vrij. Dit staat bekend als de koolstofcyclus.
Organische stof in de bodem omvat al het materiaal in de bodem dat afkomstig is van micro-organismen, planten en dieren, en bestaat voornamelijk uit koolstof, zuurstof en waterstof.
Het bevat ook organische verbindingen zoals eiwitten en aminozuren, die stikstof, fosfor en zwavel bevatten.
Als richtlijn bestaat organische koolstof in de bodem voor ongeveer 50% uit organische stof in de bodem, hoewel dit kan variëren tussen 30% en 70%.
Het werkelijke koolstofgehalte hangt af van factoren zoals de herkomst van de organische stof en het bodemtype.
CO₂ wordt als koolstof vastgelegd in het organische bodemmateriaal. Planten nemen via fotosynthese CO₂ uit de lucht op in organische stof, waardoor bladeren, hout en wortels een eindeloos opslagreserv…
Micro-organismen zijn een belangrijke bron van organisch bodemmateriaal, maar het bodemleven (schimmels, bacteriën, insecten enz.) breekt organisch materiaal ook af. Daarbij komt CO₂ weer vrij; dit st…
CO₂-vastlegging in organische stof hangt daarom af van het type organische stof: stabiele organische stof bevat meer koolstof dan verse organische stof.
De activiteit van het bodemleven is belangrijk voor de mate van afbraak. Carbon Check geeft inzicht in de hoeveelheid vastgelegde koolstof.
Tijdens COP21 (Parijs) werd een toename van 4 per 1000 voorzien; een jaarlijkse stijging van 0,4%. Gemiddeld kan een toename van 2 ton CO₂ worden verwacht (afhankelijk van onder andere weersomstandigh…
Er zijn verschillende manieren om de CO₂-vastlegging in de bodem te verbeteren. De beste methode hangt af van het type bedrijf en de bodemomstandigheden.
Gewassen zoals maïs, aardappelen en uien nemen veel nutriënten op uit de bodem en laten weinig gewasresten achter. Tarwe, gerst en grassen vormen veel organische stof en dragen bij aan de opbouw van o…
Dien extra organische stof toe met dierlijke mest of compost. In de circulaire economie zal het gebruik van compost steeds belangrijker worden.
Houd zo lang mogelijk een groeiend gewas op het veld. Verschillende groenbemesters en hun bijdrage aan organische stof variëren. De keuze van groenbemester hangt af van het land, de bodemgezondheid en…
Laat gewasresten (wortels, stoppels enz.) na de teelt zo veel mogelijk op het land achter. Dit draagt bij aan de bodemgezondheid en de opbouw van organische stof en voorkomt erosie.
Bemesting afgestemd op het gewas en de bodem, plus voldoende water, is essentieel. Bodem- en gewasanalyses geven inzicht om de bemesting te optimaliseren en ervoor te zorgen dat het gewas de juiste nu…
Organische stof houdt vocht vast. Percelen met een hoger gehalte aan organische stof zijn daarom minder gevoelig voor droogte en kunnen water uit neerslag effectiever ‘opvangen’. Organische stof dient als voedselbron voor bodemorganismen, die essentieel zijn voor mineralisatie en bijdragen aan de algehele weerbaarheid van de bodem. Tot slot verbetert organische stof de bewerkbaarheid van de bodem.
Organische stof beïnvloedt de biologische, chemische en fysische bodemvruchtbaarheid.
Organische stof levert stikstof (N), zwavel (S) en andere nutriënten aan gewassen doordat deze vrijkomen tijdens de afbraak van organische stof.
Kalium, magnesium en calcium binden zich losjes aan negatief geladen organische moleculen, waardoor zij via CEC positieve ionen zoals ammonium of kalium kunnen vasthouden.
Mineralisatie is het proces waarbij organische verbindingen in of op de bodem worden omgezet in anorganische (minerale) verbindingen; dit proces wordt uitgevoerd door micro-organismen.
De meeste organische stof in de bodem is relatief stabiel. Deze wordt echter voortdurend afgebroken door bodemorganismen en aangevuld via input zoals mest, compost en gewasresten.
Het verschil tussen aanvoer en afbraak bepaalt of het gehalte in evenwicht is.
Als de afbraak groter is dan de aanvoer, neemt het gehalte aan organische stof af en omgekeerd.
Effectieve organische stof is het deel van de organische stof dat een jaar na toediening van gewasresten, mest of compost in de bodem achterblijft.
In het eerste jaar na toediening verdwijnt een groot deel van de organische stof omdat die gemakkelijk afbreekbaar is.
De bijdrage van deze fractie aan het gehalte in de bodem is vrij klein. De bijdrage van de stabielere fractie is groter.
Het effectief verhogen van het gehalte aan organische stof met een groenbemester werkt het best met een gewas met een lage afbraaksnelheid en een hoge koolstof/stikstofverhouding (C/N-verhouding).
Het gehalte aan effectieve organische stof (EOS) bepaalt hoe lang de positieve effecten op het waterbergend vermogen en de bodemstructuur merkbaar blijven.
De afbraak van groenbemesters en de bijdrage aan EOS worden weergegeven met de humificatiecoëfficiënt (HC). Bij HC 0,7 breekt 70% in een jaar af, waardoor 30% als stabiele organische stof overblijft.
Dynamische organische stof verhoogt de chemische bodemvruchtbaarheid en is voedsel voor bacteriën; stabiele organische stof verhoogt de fysische bodemvruchtbaarheid, is voedsel voor bodemschimmels en…
De opbouw van organische stof in de bodem kost tijd en vereist voortdurende aandacht van de teler. Bodembeheer en mineralisatie door het bodemleven hebben een grote invloed op koolstofvastlegging.
Ook klimaatomstandigheden, temperatuur en neerslag zijn zeer invloedrijk.
Jaarlijkse monitoring geeft inzicht in de feitelijke toestand van de bodem; het regelmatig meten van de bodemkoolstofstatus zou moeten leiden tot een aanzienlijke toename van de CO₂-opslag
Wanneer jaarlijks een Soil Carbon Check wordt uitgevoerd, kan verbetering veel sneller worden aangetoond. Bovendien vragen ketenpartners in de agro-foodsector om actuele cijfers over de toestand van d…
Alleen met actuele gegevens is het mogelijk om duurzaam landgebruik te claimen en te bewijzen.
De intensiteit van de bodembemonstering die nodig is om een significante toename van SOC (organische koolstof in de bodem) vast te stellen, omvat onder meer:
Om een toename van SOC van 0,3% (absoluut) op bouwland vast te stellen, wanneer het initiële SOC 1% was, zijn 4 jaar bemonstering (herhaalde bemonstering) nodig. Voor grasland zou 5 jaar nodig zijn.
Koolstof komt in de bodem terecht via afbrekende organische stof uit wortelafscheidingen -stoffen die door plantenwortels worden uitgescheiden en door microben in de rhizosfeer worden aangepast.
Het is daarom het beste om de bodemlaag te bemonsteren waarin de meeste wortels zich bevinden, of de bouwvoor (omdat deze is vermengd met organische stof). Wij adviseren indien mogelijk een diepte van…
Niet alle gewassen dragen in gelijke mate bij aan effectieve organische stof.
Effectieve organische stof is het deel van de organische stof dat een jaar na toediening van gewasresten, mest of compost in de bodem achterblijft.
Groenbemesters dragen bij aan de organische stof in de bodem. Het verhogen van het gehalte aan organische stof met een groenbemester werkt het best bij een lage afbraaksnelheid en een hoge C/N-verhoud…
Graslanden zijn zeer geschikt voor het opslaan van organische koolstof in de bodem; permanent grasland legt bijzonder gemakkelijk koolstof vast.
Bouwland is ook geschikt voor koolstofopslag en hoewel het vastleggen van koolstof in akkerbouwsystemen uitdagend kan zijn, is het potentieel zeer groot.
Ja, dit is mogelijk. Het is echter lastig om een toename te zien wanneer het gehalte aan organische stof al hoog is.
Naarmate het warmer wordt op aarde, zal de afbraak van organische stof in de bodem toenemen. Het is daarom belangrijk om de vinger aan de pols te houden en regelmatig Soil Carbon Check uit te voeren.
Soil Carbon Check meet de in de bodem opgeslagen CO₂ en volgt de vastlegging in de tijd met NIRS-gebaseerde analyse van organische stof, als aanvulling op de C-bepaling van BodemgezondheidsIndicator.
Het rapport van Soil Carbon Check wordt ondersteund door de Carbon Calculator. Hiermee kan het effect op koolstofvastlegging van een gewas, groenbemester of dierlijke mest of compost worden bepaald.
Het volgende advies maakt het mogelijk het koolstofbeheer voor de eigen situatie te optimaliseren.
Om de klimaatimpact uit te drukken, wordt bodemkoolstofvastlegging omgerekend naar CO₂ met behulp van een vaste factor op basis van molecuulgewicht.
Er wordt een factor van 44/12 = 3,67 (molaire massa CO₂/molaire massa C) toegepast. Dit betekent dat 1 ton bodemkoolstof gelijkstaat aan 3,67 ton vastgelegde CO₂.
De Carbon Calculator laat zien hoe gewassen, groenbemesters, compost of dierlijke mest de koolstofvastlegging beïnvloeden en geeft advies op maat om het koolstofbeheer op het bedrijf te optimaliseren.
De Carbon Calculator laat ook zien hoeveel extra koolstof u hebt opgeslagen, in ton per hectare, en dus hoeveel koolstofcredits u mogelijk kunt claimen.
Gebruik de link of QR-code op uw rapport om de Carbon Calculator te openen. Met uw meest recente bodemkoolstofgegevens kunt u uw keuze voor gewas of welke meststof (groen/compost) u op uw percelen wil…
Eurofins Agro Testing produceert geen koolstof-kredieten; wij leveren betrouwbare testen die door certificeerders kunnen worden gebruikt.
Ruwvoer
Equi Feed
BodemlevenMonitor
Soil Carbon Check
Documenten