Đất không chỉ là nơi cây trồng sinh trưởng mà còn là hệ sinh thái sống động, quyết định năng suất, chất lượng nông sản và sự ổn định của chuỗi cung ứng thực phẩm. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển bền vững, việc đánh giá sức khỏe đất trở thành yếu tố then chốt cho nông nghiệp hiện đại.

Tại sao sức khỏe đất quan trọng?

• Duy trì năng suất lâu dài: Đất khỏe giúp cây trồng hấp thụ dinh dưỡng tối ưu.
• Ứng phó biến đổi khí hậu: Đất giàu carbon góp phần giảm phát thải.
• Bảo vệ đa dạng sinh học: Tạo môi trường cân bằng cho vi sinh vật và hệ sinh thái.

Một số đặc điểm của sức khoẻ đất bao gồm khả năng làm đất, đất thoát nước tốt, quần thể vi sinh vật lớn, đầy đủ (nhưng không quá thừa) các chất dinh dưỡng thiết yếu và nước. Chìa khóa cho sức khỏe của đất là chất hữu cơ. Chất hữu cơ chứa carbon hữu cơ và nitơ. Carbon là nguồn năng lượng và nitơ là nguồn protein cho vi sinh vật trong đất. Một số vi sinh vật là mầm mống gây bệnh cho cây trồng, nhưng trong một loại đất có sức khoẻ, thì phần lớn các sinh vật này đều có lợi và chiếm ưu thế, giúp ngăn chặn bất kỳ loại sinh vật nào mang mầm bệnh thực vật.

Để hiểu sức khỏe của đất và các hoạt động khác nhau của con người (như trồng trọt, sử dụng đất, v.v.) tác động đến sức khỏe của đất như thế nào, chúng ta cần hiểu về đất. Đất cũng chứa các vi sinh vật và các loài sinh vật khác hỗ trợ đời sống thực vật, động vật và con người. Khi chất hữu cơ bị phân hủy, được chuyển hóa thành nơi dự trữ nguồn dinh dưỡng thực vật ở các mức độ hữu dụng khác nhau và sau đó tạo thành sản phẩm cuối cùng gọi là mùn. Sản phẩm này trở thành toà lâu đài trung tâm của sức khoẻ đất. Do đó, việc duy trì chất hữu cơ trong đất (SOM) là rất quan trọng đối với sức khỏe và sức sản xuất của đất; cung cấp một cấu trúc vật lý đất ổn định để lưu trữ nước, trao đổi chất dinh dưỡng với rễ cây, thông thoáng khí và một quần thể vi sinh vật khỏe mạnh sẽ tăng cường sức khỏe của đất để cây trồng phát triển khỏe mạnh.

Chất hữu cơ đất gồm ba phần rõ rệt:

• Chất hữu cơ sống (khoảng 15%) bao gồm chủ yếu là vi khuẩn, xạ khuẩn, nấm, động vật nguyên sinh và tảo, còn được gọi là sinh vật phân hủy. Chất hữu cơ sống khác bao gồm tuyến trùng, côn trùng, giun đất, rễ cây và động vật nhỏ;
• Chất hữu cơ chết (khoảng 15%) dùng làm thức ăn cho các sinh vật sống và bao gồm vi khuẩn chết, rễ cây già, tàn dư cây trồng và xác bả của côn trùng và động vật lớn hơn và 3) Chất hữu cơ rất chết (khoảng 70%) được phân hủy tốt, các chất hữu cơ có màu sẫm còn gọi là mùn. Mùn tiếp tục phân hủy, nhưng với tốc độ rất chậm.

Tại sao chất hữu cơ đất lại quan trọng?

Các chất hữu cơ cải thiện nhiều đặc tính vật lý, hóa học và sinh học của đất, bao gồm khả năng giữ nước, khả năng trao đổi dinh dưỡng, khả năng đệm pH và liên kết các dinh dưỡng vi lượng. Bên cạnh đó, chất hữu cơ đất được phân hủy tốt sẽ cải thiện cấu trúc đất bằng việc nâng cao đoàn lạp đất, tăng cường các hoạt động sinh học trong đất, giải phóng từ từ chất dinh dưỡng và ngăn chặn một số bệnh hại. Mất chất hữu cơ đất có thể dẫn đến xói mòn đất, giảm độ phì, bị nén chặt và suy thoái đất.

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hàm lượng chất hữu cơ đất?

Bất kỳ yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt động của vi sinh vật đất cũng ảnh hưởng đến sự phân hủy chất hữu cơ đất.

• Nhiệt độ: Nhiệt độ đất có ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động của vi sinh vật. Nhiệt độ đất tối ưu cho hoạt động của vi khuẩn nằm trong khoảng 21 - 38°C.
• Oxy: Vi sinh vật trong đất cần oxy và nước để hô hấp và khi đất bị nén chặt hoặc bão hòa nước, quá trình hô hấp sẽ chậm lại, do đó làm giảm sự phân hủy chất hữu cơ đất.
• Độ pH đất: Trong điều kiện axit, hoạt động của vi khuẩn, chịu trách nhiệm cho hầu hết quá trình phân hủy chất hữu cơ, bị giảm đi rất nhiều. Nấm trong đất chịu trách nhiệm phân hủy chất hữu cơ đất thường ít bị ảnh hưởng bởi độ pH thấp.

Chất hữu cơ trong hầu hết các loại đất nằm trong khoảng từ 1-5%. Việc duy trì và tăng cường chất hữu cơ trong đất là rất quan trọng đối với sức khỏe của đất và tính bền vững của các hệ thống canh tác. Sự tích lũy chất hữu cơ trong đất là sự cân bằng giữa việc trả lại hoặc bổ sung tàn dư thực vật và động vật và sự mất đi của chúng do sự phân hủy của các tàn dư này bởi vi sinh vật và quản lý đất kém. Việc sử dụng các chất cải tạo đất như phân chuồng, phân hữu cơ và/hoặc trồng cây che phủ đúng thời điểm là cần thiết.

Việc tăng phần trăm chất hữu cơ trong đất cần có thời gian và sự kiên trì. Không chắc được rằng một lần bón kết hợp duy nhất của phân chuồng hoặc trồng cây che phủ sẽ làm tăng đáng kể tỷ lệ chất hữu cơ. Việc bổ sung lặp đi lặp lại chất hữu cơ kết hợp với giảm làm đất sẽ cải thiện mức độ chất hữu cơ.

Sức khoẻ của đất có thể giúp chống biến đổi khí hậu

Loại bỏ carbon khỏi khí quyển là chìa khóa để hạn chế tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu. Đất là bể chứa carbon lớn nhất trên trái đất của chúng ta. Hiện có khoảng 2.500 tỷ tấn carbon bị giữ lại trong trái đất - gấp ba lần lượng carbon trong bầu khí quyển và gấp bốn lần so với lượng carbon được lưu trữ trong tất cả các loài thực vật và động vật sống. Bất chấp với những con số ấn tượng này, tiềm năng lưu trữ carbon của đất vẫn chưa được tận dụng hết mức vì khoảng 40% đất được sử dụng trong nông nghiệp toàn cầu được phân loại là bị thoái hóa hoặc suy thoái nghiêm trọng, nghĩa là khả năng lưu trữ carbon của nó bị giảm. Tăng chất hữu cơ trong lớp đất mặt hiện có trên toàn cầu có thể đóng một vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu của chúng ta.

Tỷ lệ 4 phần 1000 là một sáng kiến được đưa ra tại Hội nghị Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu năm 2015 nhằm tăng mức carbon toàn cầu trong đất lên 0,4%. Điều này sẽ làm giảm đáng kể lượng carbon có trong bầu khí quyển của chúng ta.

Ngoài việc loại bỏ carbon khỏi bầu khí quyển, sức khoẻ của đất cũng chứng tỏ vai trò thiết yếu trong việc chống lại một số tác động do khủng hoảng của khí hậu gây ra như mất an ninh lương thực do lũ lụt, hạn hán và thời gian mưa kéo dài. Đất khỏe mạnh có thể giữ và hấp thụ nước tốt hơn, đồng thời cải thiện khả năng phục hồi của cây trồng đối với hạn hán và lũ lụt.

Giải pháp của Eurofins – Đánh giá toàn diện chỉ số sức khỏe đất

Các giải pháp khoa học dành cho nông nghiệp của Eurofins Sắc Ký Hải Đăng sẽ giúp bạn có cái nhìn sâu sắc về trạng dinh dưỡng đạm trong đất cùng với các dinh dưỡng khác và chỉ tiêu độ phì nhiêu đất.

Eurofins tiên phong ứng dụng công nghệ tiên tiến để kiểm nghiệm và phân tích đất, hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong việc:

• Nền tảng đất → Tối ưu tưới nước & dinh dưỡng.
• Lưu trữ carbon → Giải pháp chống biến đổi khí hậu.
• Đa dạng sinh học đất → Tái tạo sức sản xuất.
• Dinh dưỡng thiết yếu → Nâng cao chất lượng thực phẩm.
• Kiểm tra chất ô nhiễm → Ngăn ngừa rủi ro sức khỏe.
• Khuyến cáo cây trồng & cải tạo đất → Tối ưu năng suất.

Đóng góp vào mục tiêu quốc gia & toàn cầu

Giải pháp của Eurofins không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn hỗ trợ:

• Đề án Quốc gia “Nâng cao sức khỏe đất và quản lý dinh dưỡng cây trồng đến 2030, tầm nhìn 2050”.
• Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hiệp Quốc.

Chúng tôi cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm chính xác, nhanh chóng, giúp doanh nghiệp và nông dân quản lý đất hiệu quả, tối ưu năng suất và bảo vệ môi trường.

Chúng tôi sử dụng kỹ thuật phân tích đất bằng công nghệ Quang phổ Cận Hồng ngoại (Near InfraRed Spestra – NIRS), đây được xem là công nghệ xanh cùng giá cả cạnh tranh với các ưu điểm nổi bật: nhanh chóng, không phá hủy mẫu, tối ưu hóa thời gian chuẩn bị mẫu. Trên hết kỹ thuật này được phát triển và chuyển giao bởi Eurofins Agro Wageningen Hà Lan, với kinh nghiệm gần 100 năm nay, sở hữu bộ dữ liệu rất đồ sộ trong phân tích đất bằng phương pháp thông thường và công nghệ NIRS, mang tới độ chính xác và đáng tin cậy cho các dịch vụ của chúng tôi.