VEM
Definitie
VEM (Voeder Eenheid Melk) is de Nederlandse energieparameter die de netto-energie-inhoud van voer voor lacterende melkkoeien weergeeft.
VEM is gerelateerd aan de energie-inhoud van 1 kg gestandaardiseerde gerst (gerst met een specifiek hectolitergewicht en zetmeelgehalte). Per definitie is de energie-inhoud van deze kilogram gerst vastgesteld op 1.000 VEM. Omdat VEM een relatieve waarde is, heeft het geen eenheid.
Energieniveaus
De keuze om een energieparameter zonder eenheid te definiëren maakt vergelijkingen in de praktijk eenvoudig.
Een voer met bijvoorbeeld 1.100 VEM levert 1,1 keer de energie van 1 kg gerst (oftewel 10% meer energie). Bij rantsoenberekeningen is het daarom eenvoudig om met VEM te werken, bijvoorbeeld wanneer de gewenste energiedichtheid 1.000 VEM per kg droge stof is.
In andere voederwaarderingssystemen wordt energie uitgedrukt in megajoule per kilogram (MJ/kg). De Netto Energie Lactatie-waarde (NEL) van 1 kg gerst is 6,9 MJ NEL, wat betekent dat 1.000 VEM gelijk is aan 6,9 MJ NEL.
Verteerbaarheid
VEM wordt berekend op basis van de gehalten aan:
- Verteerbaar ruw eiwit
- Verteerbare organische stof
- Verteerbare ruwe celstof
- Verteerbaar ruw vet
- Verteerbare koolhydraten (suikers, zetmeel en andere koolhydraten)
Dit laat zien dat verteerbaarheid, gemeten als de Verteerbaarheidscoëfficiënt van Organische Stof (VC-OS), een grote rol speelt bij het bepalen van de VEM-waarde.
De energie-inhoud van ruwvoer zoals gras kan daarom sterk worden beïnvloed door het oogsttijdstip. Ouder gras bevat meer lignine, heeft een lagere verteerbaarheid en daardoor een lager VEM-gehalte.
Energiebehoefte
Voor de productie van 1 kg FPCM (Fat-Protein Correct Milk), melk met 4% vet en 3,3% eiwit, heeft een koe ongeveer 460 VEM nodig.
Een koe die 30 kg melk per dag produceert, heeft ongeveer 19.000 VEM nodig. Van deze hoeveelheid is ongeveer 5.300 VEM nodig voor onderhoud, terwijl de rest wordt gebruikt voor melkproductie.
