Koper (Cu) - rundvee
Definitie
Koper (Cu) is een sporenelement, wat betekent dat het een essentieel element is dat het lichaam slechts in zeer kleine hoeveelheden nodig heeft.
Belang
Koper is belangrijk voor de productie van rode bloedcellen, pigment, haar, bindweefsel en het stofwisselingsproces (activering van enzymen). Koper wordt opgeslagen in de lever. Zogende kalveren en lammeren zijn afhankelijk van deze voorraad, aangezien melk weinig koper bevat.
| Categorie | mg/kg droge stof | mg/dier/dag |
| Jongvee vanaf 4 maanden | 14.5 | 56 |
| Jongvee vanaf 9 maanden | 16.4 | 9 |
| Jongvee vanaf 16 maanden | 18.1 | 132 |
| Droogstaand 8-3 weken voor afkalven | 24.1 | 277 |
| Droogstaand 3-0 weken voor afkalven | 25.2 | 277 |
| Lacterend (20 kg) | 12.2 | 227 |
| Lacterend (40 kg) | 11.1 | 260 |
Kopertekort bij dieren
Kopertekort leidt tot bloedarmoede en veroorzaakt een doffe, ruwe vacht, verkleuring van het haar rond de ogen ("koperen bril"), verdikte kogels, diarree en verminderde melkproductie. Jongvee aan het einde van de weideperiode loopt een relatief hoog risico op kopertekort en kan daardoor achterblijven in ontwikkeling.
Ondanks een goede kopervoorziening kan toch een tekort optreden, door een slechte benutting van koper in het voer. Eiwitten en ijzer kunnen de opname van koper remmen. Daarnaast kunnen zwavel en molybdeen in de pens niet-afbreekbare complexen vormen met koper.
Koperoverschot bij dieren
Een overschot aan koper veroorzaakt snel vergiftiging bij schapen en, bij hogere hoeveelheden, bij melkvee. De gevolgen zijn leverschade, afbraak van rode bloedcellen, bloedarmoede, necrose, geelzucht en, in ernstige gevallen, sterfte. De CVB (2005) geeft voor koper bij rundvee een toxiciteitsgrens van 40 mg/kg droge stof (bij chronisch hoge gehalten). Het wettelijke maximum is 35 mg/kg volledig rantsoen (88% droge stof) voor rundvee en 15 mg/kg voor schapen.
